Ukrayna hökuməti PUA-larla bağlı idxal qanunlarını yumşaldıb, hissələri və avadanlıq vergilərini ləğv edib. Ölkədə pilotsuz təyyarələrin sayının artması “İHA ordusu” adlı uğurlu ianə kampaniyasının nəticəsidir.
Ulduz Döyüşləri filmləri ilə tanıdığımız aktyor Mark Hamill kimi ulduzların köməyi ilə kampaniya üçün 108 milyon dollardan çox vəsait toplanıb.
Yığılan pullar təkcə PUA-ların alınması və istehsalına deyil, həm də cəbhədə xidmət edən yeni pilotların hazırlanmasına sərf olunur.
BBC Ukraynanın son İHA pilotlarına paytaxt Kiyev yaxınlığındakı gizli yerdə təlim keçmək üçün dəvət olunub.
Bir çox cüt pilot kiçik dronları tarlada uçuraraq hərbi hədəflərə bənzəyən işarələr axtarırdılar.
class=”medianet-inline-adv”>
Təlimatçı Slava pilotların texnikasını izlədi və dronların meşədəki müvəqqəti bunkerlərdə daha yaxşı gizlənə biləcəyini şərh etdi:
“İHA-lar bizim gözümüzdür. Biz işğalçını yuxarıdan çox yaxşı görə bilirik. Beləliklə, artilleriyanı nizamlaya, düşmənin yerini müəyyən edib zərərsizləşdirə bilərik”.
Rusiya-Ukrayna müharibəsində hər iki tərəfin əsgərləri çəkiliş üçün ənənəvi olaraq istifadə edilən daha kiçik və nisbətən ucuz İHA-lara etibar edirlər.
Cəbhədə ən çox yayılmış PUA qiyməti 2000 dollardan aşağı olan DJI Mavic-dir.
Çinin texnologiya şirkəti DJI ötən il Ukrayna və Rusiyaya dronların ixracını qadağan edərək, məhsullarının “yalnız mülki məqsədlər üçün istifadə edilə biləcəyini” vurğulamışdı.
Slava deyir ki, qadağa pilotsuz təyyarələrə girişi çətinləşdirir, lakin Ukrayna hələ də minlərlə dron idxal edə bilir.
Bununla belə, Slava da etiraf edir ki, onların daha çox PUA-ya ehtiyacı var və yeni PUA növləri hazırlamalıdırlar. Çünki PUA-lar tez-tez düşürülür və ya elektron silahlarla zərərsizləşdirilir.
İHA ordusu adlandırılan kampaniyanın təşkilatçıları əlavə olaraq 3300 İHA istehsal etdiklərini və ya satın aldıqlarını bildirirlər. 400-ə yaxın insan öz PUA-larını poçtla göndərib.
class=”medianet-inline-adv”>
Fond yığımı ötən ilin iyulunda başlayıb. Məqsəd Ukraynanın İHA donanmasını gücləndirmək və pilotlarını hazırlamaq olub.
Layihə sosial şəbəkələrdə də yayımlanıb. Aktyor Mark Hamill tanıtım videoları təqdim edib və mesajlarını pərəstişkarları ilə bölüşüb.
Digər milli İHA layihələri Ukraynanın bir çox mağazalarında və yanacaqdoldurma məntəqələrində reklam olunur. Hökumət dronların döyüş meydanında orduya rəqabət üstünlüyü verdiyini vurğulamaqda israrlıdır.
İHA ordusu kampaniyası çərçivəsində keçən ay hər birinin 16 min dollara başa gəldiyi bildirilən 10 ədəd RQ-35 Heidrun kəşfiyyat PUAsı alınıb və bu PUA-lar cəbhəyə göndərilib.
class=”medianet-inline-adv”>
Son göndəriş bazar ertəsi həyata keçirilib. Düşmən hədəflərini vurmaq üçün nəzərdə tutulmuş Ukrayna istehsalı olan 100 kamikadze PUA Bəhmuta göndərilib.
Ukraynanın Rəqəmsal Transformasiya Nazirliyi mart ayında İHA komponentlərinin idxalı prosedurunu rahatlaşdırdığını və sadələşdirdiyini elan edib. Nazirlik bu qərarı elan edərək, bunu “Ukraynada PUA bazarının inkişafı üçün mühüm addım” kimi xarakterizə edib.
Əvvəllər GPS modulları və ya termal kameralar kimi İHA hissələrinin alınması 15 günə qədər vaxt apara bilərdi.
Ukrayna da vergi qanunvericiliyində dəyişiklik edib. İdxalçılar artıq İHA və onların komponentləri üçün idxal rüsumları və ƏDV ödəmir.
class=”medianet-inline-adv”>
Rəqəmsal Transformasiya Naziri Mykhailo Fedorov dəyişiklikləri açıqlayarkən “Bu gün İHA-lar əsas texnologiyadır və çox vacibdir” dedi.
Fedorov İHA ordusu adlanan pul toplama kampaniyasına rəhbərlik edir. O, Kiyevdəki ofisində Ukraynada tikilmiş yeni gizli kamikadze PUA-nın prototipini fəxrlə nümayiş etdirir.
Əsgər və ya tank kimi hədəfləri vurmaq üçün nəzərdə tutulmuş bu İHA-ların ölümcül təbiətini gizlətmək niyyəti yoxdur.
Lakin Ukraynada Federov digər nazirlər kimi son vaxtlar Rusiya ərazisinə pilotsuz təyyarələrin hücumları ilə bağlı şərh verməkdən imtina edir.
Rusiya dövlət mediası ötən ay Ukrayna sərhədindən təxminən 400 km aralıda yerləşən Kireyevsk şəhərində pilotsuz təyyarənin qəzaya uğradığını və partlayış nəticəsində ən azı 3 nəfərin yaralandığını bildirib.
class=”medianet-inline-adv”>
Fevral ayında da Rusiya mediası Ukrayna istehsalı olan PUA-nın Moskva vilayətində qəzaya uğradığını və hakimiyyət orqanlarının Ukraynanı enerji obyektini hədəfə almaqda günahlandırdığını bildirib.
Rusiya Ukraynada yüzlərlə PUA yerləşdirib. Xüsusilə İran istehsalı olan iri “Şahed” kamikadze PUA-larından istifadə edir.
Bununla belə, Ukrayna heç vaxt Rusiya torpaqlarına hücum etdiyini etiraf etməyib.
Rusiyaya pilotsuz təyyarələrin hücumlarını bəyənmədiyinizi soruşduqda Fedorov “Bizə qələbə gətirəcək və Rusiyanı dayandıracaq hər şeyi dəstəkləyirəm” cavabını verib.
O, rəsmi Telegram hesabında “Kiyevdən Moskvaya və geriyə uça bilən” R18 adlı Ukrayna PUA-nı da fəxrlə tərifləyib.
“Əməliyyatları planlaşdıran müdafiə qüvvələrimiz var və vəzifəmiz ölkədə bütün hərbi məqsədlər üçün istifadə oluna biləcək kifayət qədər pilotsuz təyyarələrə malik olması üçün əlimizdən gələni etməkdir”, – Fedorov Rusiyaya qarşı pilotsuz təyyarələrlə zərbələr endirmək çağırışını rədd edib.
Ukrayna Müdafiə Nazirliyi Rusiya ərazisinə pilotsuz təyyarələrin endirilməsi ilə bağlı şərh sorğularımıza cavab verməyib.
