Bugün Türkiye Cumhuriyeti’nin ilan edilmesinin 102. yılı.
Tam 102 yıl bundan önce yüce Türk Milleti Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün liderliğinde dünyanın emperialist güçlerinin ayağına vurmak istediği prangaları canı ve kanı pahasına söküp atmış ve şanlı tarihini Türkiye Cumhuriyyetini kurarak taçlandırmıştır.
Oxu.Az‘ın hatırlatmasına göre, Osmanlı İmparatorluğu’nda, ikinci Meşrutiyetin ilanından altı yıl sonra Birinci Dünya Savaşı başladı. 1914′te başlayan Birinci Dünya Savaşı’na dünyanın en güçlü devletleri katıldı. Osmanlı Devleti kasıtlı şekilde yalnız bırakılmakla Almanya ile müttefik olmaya zorlandı. Dört yıl süren savaş sonunda Osmanlı Devleti ve müttefikleri yenildi. 30 Ekim 1918 tarihinde imzalanan Mondros Antlaşması ile Osmanlı Devleti Birinci Dünya Savaşı’ndan çıktı. Sonuç olarak bu ateşkes antlaşması boğazlar, demir yolları ve limanların İtilaf Devletleri’nin denetimine verilmesine, ülkenin işgaline getirip çıkardı. Ülke Yunanistan, Fransa ve İtalya arasında işgal bölgelerine bölündü. Ayrıca, bu anlaşmanın imzalanması, 28 Mayıs 1918 tarihinde kurulan ve Osmanlı’dan askeri yardım alan Azerbaycan Halk Cumhuriyeti için de çok olumsuz sonuçlar doğurdu. Paris’te gerçekleşen Barış Konferansı esnasında – 10 Ağustos 1920’de İstanbul hükümeti, Fransa, İtalya, İngiltere ve Japonya arasında Sevr Anlaşması imzalandı. Bu yalnızca bir anlaşma değildi, aynı zamanda tabiri caizse, bin yıllardır Türk Milletinin Vatanı olan bu toprakların sonsuza kadar bölünmesi kararıydı. Ama elbette, içinde olduğu tüm zorluklara bakmayarak ona biçilmek istenen bu sömürge kılıfına razı olmadı, düşmana boyun eğmedi.
Türk Milleti yine tarihin dönüm noktalarından birinin daha eşiğindeydi. Ulusuna inanan, gücünü ondan alan Mustafa Kemal Paşa, silah arkadaşlarıyla birlikte 19 Mayıs 1919′da Samsun’a geldi. Erzurum ve Sivas’ta gelecek için çok önemli kararlar alındı. Mustafa Kemal Paşa’nın “Tek bir egemenlik var, o da Milli egemenliktir. Ülkeyi yine ulusun kendi gücü kurtaracaktır” sözleri kulaklarda çınlıyor, yüreklerdeki umut ateşini yeniden yakıyordu. Karşıdan 23 Nisan 1920 tarihi geliyordu. Yurdun dört bir tarafından gelen milletvekilleri- 23 Nisan 1920’de Cuma günü Ankara’da Büyük Millet Meclisi’nde toplandı. Meclis, Mustafa Kemal Paşa’yı başkan seçti. Mustafa Kemal Paşa’nın önderliğinde Büyük Millet Meclisi Kurtuluş Savaşı’nı başlattı. Tarihte çok sayıda kurtuluş savaşı var. Ama Türk Milletinin Kurtuluş Savaşı TBMM tarafından yürütüldü ve bağımsız Türkiye Cumhuriyeti kuruldu. Bu Türk Milletinin demokrasiye olan inancını bir kez daha gösteren ve dünya ülkelerine örnek olan, geleceğe miras bırakılan eşsiz tarihi olaydır.
24 Temmuz 1923’te Lozan Barış Antlaşması’nın imzalanmasından sonra yeni devletin kurulmasının karşısında bir engel kalmadı. Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 28 Ekim 1923 akşamı yakın arkadaşlarını Çankaya’da yemeğe çağırdı. Onlara, “Yarın Cumhuriyet’i ilan edeceğiz” dedi.
29 Ekim 1923 günü Atatürk, milletvekilleri ile görüştükten sonra taslağı hazırlanan cumhuriyet önergesi Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne takdim edildi. Meclis önergeyi kabul etti. Atatürk kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı oldu.
Türkiye Cumhuriyeti, yüce Türk Milleti tarafından milli mücadele ile yaşı bin yıllara dayanan ve çok önemli olaylarla dünya tarihine kendi mühürünü vuran siyasi aklı, bağımsızlık felsefesi ve devlet anlayışı esasında kuruldu. Bugün 102 yaşını kıvançla kutladığımız Türkiye Cumhuriyeti, kazandığı başarıları, gücü ve savunduğu ilkeler ile Türk Dünyası, aynı zamanda dünya halkları için gurur kaynağıdır.
Gazi Mustafa Kemal Atatürk başta olmakla, bağımsızlık için canını feda eden tüm şehitlerimize Allah’tan rahmet diliyor, onları minnet ve saygı ile yad ediyoruz. Cumhuriyet Bayramın kutlu olsun, Türkiye!
