Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) Fövqəladə Xəstəliklər Bölməsinin texniki qrupunun rəhbəri Mariya van Kerkhove və ÜST-in fövqəladə hallar üzrə direktoru Mayk Rayan “Omikron” ştamı ilə yoluxmada risk qruplarını sadalayıblar. ÜST ekspertləri izah ediblər ki, xəstənin yaşı artdıqca ölüm riski artır, əlavə olaraq yanaşı gələn xəstəliklərin olması səbəbindən orqanizmin virusla mübarizə qabiliyyəti azalır: “Peyvənd olunmamış insanlar, yaşlılar və əsas xroniki xəstəliyi olan insanlar koronavirusun “Omikron” ştamı ilə yoluxma riski altındadırlar”. Rayan izah edib ki, peyvənd olunmayanlar üçün “Omikron” infeksiyası sağlamlıq və həyat üçün “əsas” təhlükə yaradır. Onun sözlərinə görə, peyvəndin bir dozasını alanlar COVİD-19-a yumşaq şəkildə dözürlər: “İnsanlar peyvənd etmək zərurəti barədə həqiqətən ciddi düşünməlidirlər”. Kerxove deyib ki, “Omikron”a yoluxma nəticəsində baş verən ölüm halları xəstənin yaşı artdıqca artır: “Bizdə ən azı xroniki xəstəliyi olan insanların xəstəxanaya yerləşdirmə və ölüm riskinin yüksək olduğunu göstərən bir neçə ölkədən məlumat var. Virus infeksiyalarının təsiri çox vaxt insanın ilkin sağlamlıq vəziyyətindən, o cümlədən immunitet sisteminin nə qədər güclü olmasından asılıdır. Məsələn, şəkər xəstəliyinə tutulmaq orqanizmin virusla mübarizə qabiliyyətini azaldır”.
ÜST-in Avropa üzrə regional direktoru Hans Klyuj bildirib ki, Avropa əhalisinin yarısı qarşıdakı həftələrdə “Omikron” variantına yoluxa bilər. “Bu templə Səhiyyə Ölçüləri və Qiymətləndirilməsi İnstitutu region əhalisinin 50%-dən çoxunun yaxın 6-8 həftə ərzində “Omikron”a yoluxacağını proqnozlaşdırır”, – deyə təşkilatın virtual mətbuat konfransı zamanı bildirib. O, “Omikron” və “Delta” variantlarının birlikdə 2022-ci ilin ilk həftəsində 7 milyondan çox yeni yoluxmaya səbəb olduğunu deyib: “Bu gün “Omikron” variantı bütün ölkələrin 2021-ci ilin sonuna qədər təsirində olduğu “Delta” dalğasına əlavə olaraq, qərbdən şərqə doğru regiona yeni dalğa gətirib”, – deyə o əlavə edib.
ÜST bildirir ki, “Omikron” “Delta”dan daha sürətlə yayılır, lakin digər variantlarla müqayisədə onun nə qədər ciddi xəstəlik və ölümə səbəb olduğuna dair alimlər arasında konsensus yoxdur. Belə görünür ki, o, tam peyvənd olunmuş insanları yoluxdurur.
Bu arada, Azərbaycana gətirilən yeni peyvəndlərin sayı açıqlanıb. İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyindən bildirilib ki, təsdiq olunmuş müqaviləyə əsasən, 2021-ci ilin dekabr ayının sonunda ölkəyə 1 344 330 doza “Pfizer/Biontech” vaksini gətirilib. Yeni gətirilmiş “Pfizer/Biontech” vaksininin istifadə müddəti 2022-ci il martın 22-nə qədərdir.
Mərdan Əliyev
İnfeksionist-hepatoloq Mərdan Əliyev “Yeni Müsavat”a mövzunu belə şərh edib: ““Omikron”un Azərbaycana gələcəyi məlum idi. “Omikron” sürətli yoluxma qabiliyyətinə malikdir. Onun yayılma sürəti virusun “Delta” növündən 70 dəfə çoxdur. 70 dəfə daha çox virus yükünə malikdirsə, demək ki, şəxsin tənəffüs yolundan çıxan virusların sayı da o qədər çoxdur. Buna uyğun olaraq yoluxdurma qabiliyyəti də artır. O, Cənubi Afrikada tapıldıqdan bir neçə gün sonra artıq Avropada aşkar olundu. Avropanın bəzi ölkələrində də “Omikron” variantı dominantdır. Bundan sonra Azərbaycanda da yeni artımları gözləmək olar. Türkiyədə də yoluxma sayında çox sürətli artımlar müşahidə edildi, heç bu qədər artımlar olmamışdı. Azərbaycanda da bu gözləniləndir”.
Əliyev bildirib ki, “Omikron” spayk proteinində daha çox mutasiya olması ilə fərqlənir: “Vaksinlərin əksəriyyəti də spayk proteininə uyğun hazırlanır. Ona görə də vaksinlərin effektivliyi azalacaq. Amma burada ola bilsin, ”CoronaVac”ın effektivliyi daha az olsun. Yəni “Pfizer”in effektliyi daha çox çoxalacaq. Çünki “Pfizer” vaksini spayk proteinindən hazırlanıb”.
İnfeksionist sərt karantin qaydalarından da danışıb: “Karantin qaydalarının, məhdudiyyətlərin tətbiq edilməsi ilə bağlı çox sual verilir. Müəyyən lokal məhdudiyyətlər ola bilər. Amma çox güclü qapanmalara gediləcəyini düşünmürəm. Çünki ”Omikron” sürətlə yayılsa da, xəstəliktörətmə qabiliyyəti və xəstələri ağırlaşdırması o qədər də çox deyil. Düzdür, hərarət, halsızlıq kimi əlamətlər olur, amma ağırlaşma, boğulma kimi hallar olmur. Xəstəxana tələb edən halların sayı da çox olmayacaq. Sərt karantin rejiminə gedilməsinə ehtiyac qalmayacaq”.
Nicat Əzimli
Həkim-infeksionist Nicat Əzimli isə “Yeni Müsavat” a bildirib ki, buster doza yeni ştamın yarada biləcəyi təhlükələrin qarşısını almaqda olduqca vacibdir: “Nəzərə alsaq ki, iki doza peyvənd ”Omikron”dan qorumur, bu o deməkdir ki, Azərbaycanda 2 doza peyvənd almış şəxslər “Omikron”a qarşı tədbir olaraq buster dozanı da mütləq vurdurmalıdırlar. Xüsusilə “Pfizer” vaksini “Omikron”a qarşı effektinə görə daha uğurludur. Bununla belə, “Omikron” öncəki ştamlarla müqayisədə daha yüksək yoluxuculuq qabiliyyətli olsa da, ağırlaşma hallarına daha az rast gəlinir. Yüksək yoluxuculuq xüsusiyyətinin olmasını xüsusi qeyd etsək, bu variantın ortaya çıxdığı ölkələrdə epidemik vəziyyətin dramatik şəkildə pisləşməsinin səbəbi də budur. Eləcə də virusun xəstəliyi keçirmiş və ya vaksinlənmiş şəxsləri də xəstələndirə bilmə xüsusiyyəti var. Bu, vaksinlərin tamamilə yararsız olması demək deyil. Belə ki, tədqiqatlar nəticəsində məlum olub ki, buster doza peyvənd almış şəxslər “Omikron”a qarşı da qorunmuş olur. “Omikron”un törətdiyi xəstəliyin ağırlıq dərəcəsi və fəsadlarına gəldikdə isə burada vəziyyət qismən yaxşıdır. Belə ki, “Omikron”la xəstələnmiş şəxslərdə “Delta” variantına nisbətən daha az ağırlaşma və fəsadlara rast gəlindiyi qeyd olunur”.
