Türkiyədə kampaniya prosesi və səs verin Nəticələri yaxından təqib edən Avropa Birliyi türk xalqının seçki qutusuna sədaqətini yüksək qiymətləndirib. Türkiyənin mühüm tərəfdaş olduğunu deyən AB Komissiyasının sədri Ursula fon der Leyen seçkilərdə yüksək səviyyədə iştirakın həqiqətən də yaxşı xəbər olduğunu bildirib. Avropa Şurasının sədri Şarl Mişel ilə birgə mətbuat konfransında danışan fon der Leyen deyib: “Bu, yaxşı xəbərdir, çünki bu, türk xalqının demokratik hüquqlarını həyata keçirməyə, gedib səs verməyə və seçkilərdə iştirak etməyə sadiq olduğuna açıq bir işarədir. onlar demokratik təsisatları qiymətləndirirlər. Bu, böyük qələbədir”, – deyə o bildirib. Demokratik ölkələrdə seçki prosesinin əhəmiyyətinə diqqət çəkən Çarlz Mişel Türkiyə vətəndaşlarının tərifə layiq olduğunu vurğuladı.
class=”medianet-inline-adv”>
AB-DƏ AŞAĞI DƏRƏFƏ
Türkiyədəki seçkilərə getmə nisbəti Aİ ölkələrinin əksəriyyəti üçün “çatışması çətin hədəf” kimi qiymətləndirilir. Buna səbəb həm Avropa Parlamentinin üzvlərini müəyyən etmək üçün keçirilən milli seçkilərdə, həm də milli seçkilərdə iştirak nisbətinin Türkiyə ilə müqayisədə çox aşağı səviyyədə qalmasıdır. 2019-cu ildə keçirilən Avropa seçkilərində iştirak 1994-cü ildən bəri müəyyən edilmiş ən yüksək səviyyəyə baxmayaraq, 50,6% səviyyəsində qalıb. Avropada aşağı seçki fəallığı xüsusilə ekstremistlərin əlinə keçir.
İZLƏMƏYƏ DAVAM EDİN
Aİ Türkiyədə keçirilən seçkilərin birinci turundan sonra münasibətlərin gələcəyini şərh etməkdən imtina edib. Von der Leyen seçkilərin hələ də davam etdiyini ifadə edərək, “İndi ikinci turu görməliyik. Bununla bağlı açıqlamaları çox diqqətlə izləyirik. “Biz ikinci turun nə gətirəcəyini görməliyik.
Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatına (ATƏT) üzv olan ölkələrdə keçiriləcək seçkilərə nümayəndə heyəti göndərməyən Aİ-nin ikinci turda sahə rəsmiləri olmayacaq. Aİ seçkilərlə bağlı yekun rəyini Türkiyəyə böyük nümayəndə heyəti göndərən ATƏT və Avropa Şurası Parlament Assambleyasının (AŞPA) hazırlayacağı hesabatlardan istifadə edərək formalaşdıracaq. (Güven ÖZALP / BRUSSELS)
class=”medianet-inline-adv”>
ALMANİYA: TÜRKLƏR DEMOKRATİYAYA DƏYƏRLƏR
Almaniya hökuməti də Türkiyədə keçirilən seçkilərdə yüksək fəallığı təbrik edib. Almaniya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Andrea Sasse Berlində keçirdiyi mətbuat brifinqində “Yüksək seçici fəallığı Türkiyə vətəndaşlarının demokratik standartlara çox dəyər verdiyini və istifadə etdiyini göstərir” dedi. Almaniya hökumətinin sözçüsü Steffen Hebestreit Türkiyədə demokratik seçkilərin keçirilməsini sevindirici hesab etdiklərini bildirib.
LİDERLƏRDƏN ƏRDOĞANA SEÇKİ QEYDLƏRİ
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, KKTC Prezidenti Ersin Tatar və Özbəkistan Prezidenti Şevkət Mirziyoyev prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğana telefonla zəng edərək, onu seçkidəki uğuru münasibətilə təbrik ediblər. Rabitə Rəyasət Heyətinin bəyanatına görə, Azərbaycan prezidenti Əliyev və Özbəkistan prezidenti Mirziyoyev seçkilərin nəticələrinin türk xalqı üçün faydalı olmasını arzulayıblar.
class=”medianet-inline-adv”>
KKTC prezidenti Ersin Tatar sosial media hesabından verdiyi açıqlamada, “Böyük yetkinliklə keçirilən kritik seçkidə Türkiyə Böyük Millət Məclisində səs çoxluğu qazanan Türkiyə prezidenti Ərdoğanı və Xalq Birliyini təbrik edirəm. və çox yüksək seçici fəallığı və iki ölkə arasında bütün sahələrdə əməkdaşlıq və həmrəyliyi inkişaf etdirmək. Onun arzusunu bir daha təkrar edirəm “dedi.
KREMLİN: TÜRKİYƏNİN YÜKSEK DEMOKRASİYASI
Ötən gün Türkiyədə keçirilən seçkilərlə bağlı ilk rəsmi açıqlama Rusiyadan gəlib. Gündəlik mətbuat konfransında seçkilər və indiki məqamda ABŞ-ın Türkiyənin daxili işlərinə qarışıb-qarışmayacağı ilə bağlı suala cavab verən Kremlin sözçüsü Dmitriy Peskov, “Türkiyə yetkin demokratiyaya malik bir ölkədir. Heç bir “Maydan” (Ukrayna narıncı inqilabı) olmayacaq və Türkiyə öz suverenliyini müdafiə edəcək səviyyədədir. İnanırıq ki, Türkiyədə seçki prosesi başa çatana qədər şəffaf və plüralist prinsiplər əsasında sona çatacaq”.
class=”medianet-inline-adv”>
YAXIN İZLƏYİRİK
Türkiyədəki seçkiləri yaxından izlədiklərini bildirən Peskov “Qonşu ölkədəki seçki prosesini diqqətlə izləyirik. Rusiya ilə Türkiyə arasında real qarşılıqlı maraqlara əsaslanan mühüm əməkdaşlıq sahələri mövcuddur. Enerji, turizm və ticarət ikitərəfli münasibətlərimizin əsasını təşkil edir. Türk xalqının seçiminə hörmət edərək, ümid edirik ki, aramızdakı işbirliyi davam edəcək”.(Nerdun HACIOĞLU)
BAYDENDƏN İLK ŞƏRH
ABŞ prezidenti Co Bayden Delaverdə velosiped sürərkən mətbuatın Türkiyə seçkiləri ilə bağlı sualını cavablandırıb. Prezident Ərdoğanla müxalifət arasında fikir ayrılığı olduğuna dair şərhləri olduğu deyilən Bayden “Belədirmi, hələ mənə heç bir nəticə verilməyib” cavabını verib. “Kim qalib gəlirsə, o da qalib gəlir” dedi Bayden. Hazırda dünyanın o hissəsində bu müzakirədən başqa kifayət qədər problemlər var”, – deyə o, sözlərinə davam edib.
class=”medianet-inline-adv”>
XARİCİ MƏTBUAT BUNU GÖRÜR: TÜRKİYƏDƏ İLK
Ötən gün Türkiyədə keçirilən prezident və parlament seçkiləri də dünyanın gündəmində olub. Uzaq coğrafiyalardakı media qurumları 14 may seçkilərinin nəticələrini diqqətlə izləyib.
‘REFERENDUM KİMİ OLDU’
– Amerikanın CNN İnternational internet saytında “Türkiyədə kritik seçki ikinci tura gedir” başlığı ilə dərc olunmuşdu.
– New York Times 20 illik hakimiyyətdən sonra prezident Ərdoğanın seçiciləri inandırmaq üçün daha iki həftə vaxtı olduğuna diqqət çəkdi. Qəzet, “Səsvermə bir çox cəhətdən 20 ildir Türkiyənin aparıcı siyasətçisi olan Ərdoğanın fəaliyyətinə dair referendum idi” deyib. Qəzet Sinan Oğanın ifrat millətçi tərəfdarlarının ikinci turda Ərdoğana üstünlük verə biləcəyini də irəli sürüb.
– Wall Street Journal (WSJ) qəzeti öz təhlilində vurğulayır ki, Türkiyənin perspektivli qlobal güc, habelə NATO-nun əsas üzvü, həm Rusiya, həm də Rusiya ilə sıx əlaqələri olması səbəbindən seçkinin nəticəsi geniş geosiyasi nəticələrə səbəb ola bilər. Ukrayna.
‘İSTANBUL boşaldı’
– Böyük Britaniyanın ictimai yayımçısı BBC “Mübarizəli yarışdan sonra Türkiyə seçkinin ikinci turuna gedir” başlığını yazıb.
– Seçkilər The Guardian-ın saytında canlı yeniliklərlə izlənildi. Hesabatda seçicilərin rekord fəallığı qeyd edilib və prezident Ərdoğanın eyvandakı çıxışında “Bu günə qədər liderik” sözləri yer alıb.
– 14 may seçkiləri öncəsi prezident Ərdoğanı tənqid edən nəşrlərə reaksiya verən “The Economist” seçkilərlə bağlı paylaşdığı xəbərdə “ölkədə müxalifətin təsəvvür edə biləcəyi ən pis nəticə” ifadələrini işlədib.
– “Daily Mail” qəzeti yazıb ki, İstanbulun adətən dolu olan küçələri, seçkiləri izləyənlərin televiziyalara qapandığı üçün boşdur.
‘OĞAN MƏYYƏNDİRİCİ’
– Almaniyanın “Der Spiegel” jurnalı prezident Ərdoğanın seçkilərdə gözləniləndən daha yaxşı çıxış etdiyini vurğulayaraq, ilk turda Ata Alyansının prezidentliyə namizədi olan Sinan Oğanın dəstəyinin ikinci turda həlledici qüvvə olacağını qeyd edib. .
– “Die Welt” qəzeti ikinci turda Ərdoğanın psixoloji üstünlüyə malik olduğunu bildirib.
‘İLK DƏFƏ İKİNCİ TUR’
– Fransanın Le Monde qəzeti, prezident seçkilərində ikinci tura işarə edərək, ‘Heç bir namizəd yüzdə 50-ni keçə bilmədi; Ölkənin 100 illik tarixində ilk dəfə keçiriləcək ikinci tur seçkilər mayın 28-də keçirilib.
– Fransız Le Figaro qəzeti manşetdə paylaşdığı xəbərdə Kamal Kılıçdaroğlunun prezident Ərdoğanı keçməsi üçün ifrat sağçı namizəd Sinan Oğanın 5 faiz səs toplaması lazım olduğunu, ancaq ittifaqın mümkün olmadığını yazıb.
‘RAGON ÜÇÜN ƏHƏMİYYƏTLİDİR’
– Kathimerini qəzeti öz manşetində seçkilərdən sonra diqqəti prezident Ərdoğanın liderliyində ikinci tura yönəltdiyini bildirib. Bildirilib ki, Türkiyədəki seçkilər həm də Ankaranın Rusiya, Yaxın Şərq və Qərblə əsas münasibətlərdə tutacağı yolu formalaşdıracaq.
“MÜXALİFƏT ÜÇÜN ÇƏTİNDİR”
– İsrailin “Jerusalem Post” xəbər saytı prezident seçkiləri ilə bağlı xəbərlərində “Nəticələr qeyri-müəyyənliyə səbəb oldu” kimi qiymətləndirməyə yer verib və “Müxalifətin qarşısında amansız mübarizə var” şərhini verib.
‘ZƏLZƏLƏNƏNİN SEÇİMİ’
– Qətər mərkəzli Əl-Cəzirə kanalı, AK Partiyanın güclü olduğu zəlzələ bölgələrində dəstəyin hələ də Xalq Alyansının lehinə olduğunu bildirdi.
