Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş Assambleyasında keçirilən Sendai Çərçivə Yüksək Səviyyəli Aralıq Baxış Yığıncağının açılış nitqi ilə Hataylı zəlzələsindən sağ çıxan Mustafa Kamal Kılınç çıxış edib. Fevralın 6-da Türkiyədə baş verən Kahramanmaraş mərkəzli zəlzələdən sonra yaşadıqlarını bölüşən Kılınç Hatayın sözügedən zəlzələ fəlakətindən ən çox zərər çəkən vilayətlərdən biri olduğunu bildirib.
“MEBEL DÜŞMƏYƏ BAŞLADI, PENCERELER SINDI, DİVARLAR ÇATLAR VƏ SUVAQLAR TÖKLÜB”
Ailəsini ziyarət etmək üçün Adanadan Hatay’a gəldiyini bildirən Kılınç, “Ertəsi gün saat 04:17 idi. Çox güclü sarsıntılar məni dərin yuxudan oyatdı. Yatağım elə şiddətlə titrəyirdi. Ayağa qalxmaq istəyəndə yer elə güclü titrəyirdi ki, məni udacaqlarını düşündüm. Əvvəlcə xəyal etdiyimi düşündüm. Müvazinətimi bərpa etməyə çalışdıqca titrəyişlər gücləndi. Başa düşdüm ki, güclü zəlzələnin ortasındayam. “Mebellər yıxılmağa başladı, pəncərələr sındı, divarlar çatladı, suvaq çıxdı.
“ÖZÜMÜ FAYDALI VƏ HƏZİYYƏTLİ HİSSƏ EDƏN DƏHŞƏTLİ TƏCRÜBƏ OLDU”
Zəlzələdən əvvəlcə çaşqın və qorxduqlarını ifadə edən Kılınç, “Təhlükəsiz yerə çatmaq üçün bir-birimizə kömək etdik. Məni çox aciz və müdafiəsiz hiss edən dəhşətli bir təcrübə idi. Binamızdan sağ-salamat çıxdıq. Güclü zəlzələ nəhayət dayandı, lakin afterşoklar davam etdi. “Hər biri digərindən daha dəhşətli idi.”
class=”medianet-inline-adv”>
“GÜNƏŞ DOĞANDA BİZ ƏTRAFIMIZA ZƏRƏNİN ÖLÇÜLƏRİNİ DAHA AYDIN GÖRÜRƏK”
Binalarını tərk etdikdən sonra sığınacaq üçün təhlükəsiz yer axtardıqlarını ifadə edən Kılınç, “Növbəti dalğanın bizi nə vaxt vuracağını və daha güclü olub-olmayacağını bilmədiyimiz üçün zamanla yarışdı. Günəş çıxanda ətrafımızdakı dağıntıların ölçülərini daha aydın gördük. Saysız-hesabsız binalar dağıntılar altında idi, insanlar küçələrdə idi” dedi.
“MANHETTANDA HƏR 5 BİNADAN BİRİNİ TƏSƏVVÜR EDİN”
Kılınç, “Ən böyük dağıntı mənim şəhərimdə oldu. 14 min bina dağıdılıb. Bundan əlavə, 70 min binaya ciddi ziyan dəyib. “Təsəvvür edin ki, Manhettendə hər beş binadan biri tamamilə dağılıb” dedi.
class=”medianet-inline-adv”>
“BİR HƏFTƏ MAŞINIMIZDA YAŞADIQ”
Zəlzələdən sonra uşaqlığını keçirdiyi bəzi yerlərin artıq olmadığını bildirən Kılınç, “Binamız dağılmadığı üçün bu gün buradayam. Çünki bizim podratçı binamızı zəlzələyə davamlı etmək üçün yüksək standartlar tətbiq etmişdi. Ancaq evə qayıda bilmədik. Zəlzələlər davam edib. Su və işıq kimi əsas xidmətlər mövcud deyildi. Beləliklə, bir həftə öz maşınımızda yaşadıq. Yeddi nəfər idik. Maşında yalnız arabir mühərriki işə sala bildiyimiz üçün soyuq idik. Yanacaqımız bitsəydi, daha ala bilməzdik. Nəhayət, qohumlarımızın yanına köçdük. Bir neçə həftə sonra həyatımızı yenidən qurmaq üçün Hatay’a qayıtdıq. Zəlzələlərdən sonrakı günlərdə biz həmişə yaxşı xəbərin sevinci ilə pis xəbərin kədəri arasında fırlanırdıq”.
“KİMİN YAŞADIĞINDAN, KİMİN YAŞADIĞINDAN ƏMİN DEYİLİK”
Zəlzələdən sonra bir neçə gün dost və qohumlarının çoxuna çata bilmədiyini bildirən Kılınç, “Kimin sağ, kimin olmadığına əmin deyildik. Birinin sağ olduğunu biləndə sevinərdik. Dağıntılar altında qalan 5 qohumumuz 120 saatdan sonra xilas edilib. Çoxlu qohumlarımı, dostlarımı, müəllimlərimi itirdim. Bu zəlzələlər nəticəsində ölkəmizdə 50 mindən çox insan həyatını itirib. Demək olar ki, yarısı mənim şəhərimdə idi. Həmin cəsədləri dağıntılar altından çıxarmaq da çətin idi. “Onları layiqincə dəfn etmək üçün saatlarla, hətta günlərlə gözlədik.
class=”medianet-inline-adv”>
“ZƏLZƏLƏMƏYƏ, YANĞINA VƏ SELƏ BİR NEÇƏ GÜNDƏ SON VERDİK”
Bir neçə gün ərzində çox emosional anlar yaşadıqlarını ifadə edən Kılınç, “Fəlakətlərin üstündə fəlakətlər gördük. Yanğın limanlardakı konteynerlərin çökməsi səbəbindən baş verib. Söndürmək günlər çəkdi. Küçələrdə yanğın baş verib. Küçələr toz və dağıntılar, soyuq hava və leysan yağışları arasında. Sonra həmin yağışlar daşqına çevrildi və daha çox insan həlak oldu. Cəmi bir neçə gündə zəlzələlərə, yanğınlara, sellərə dözdük. Bu, bizi bu apokalipsis olub-olmadığını sual altına qoydu” dedi.
Türkiyəni vuran zəlzələlərin bir çox ölkədə daha geniş bir əraziyə təsir etdiyini bildirən Kılınç, “Zəlzələlərdən dərhal sonra avtomobil və dəmir yollarının dağılması nəqliyyatı çətinləşdirdiyi üçün səlahiyyətlilərin təcili yardım göstərməsi mümkünsüz oldu.
“ÇƏTİN GÜNLƏRDƏ BİZİ DƏSTƏK EDƏN BÜTÜN XALQLARA DƏRİN TƏŞƏKKÜR EDİRƏM”
Səlahiyyətlilərin və daha sonra dünyanın bir çox ölkəsinin yardım üçün səfərbər olmasının onların mənəviyyatını yüksəltdiyini ifadə edən Kılınç, “Bir çox xarici axtarış-xilasetmə qruplarının küçələrdə türk məmurlarına kömək etdiyini gördük. Bütün zəlzələ qurbanları adından bu çətin günlərdə bizə dəstək olan bütün xalqlara dərin minnətdarlığımı bildirmək istəyirəm. Təbii fəlakətləri qabaqcadan proqnozlaşdıra bilmərik, lakin onlar nə vaxt və harada baş versə də, hazır ola bilərik. Buna görə də mən sizə öz hekayəmi danışdım ki, fəlakət qurbanının nə hiss etdiyini və nələr keçirdiyini başa düşəsiniz. Ümid edirəm ki, burada gördüyünüz işlər nəticəsində bütün dünyada mənim kimi fəlakətlərin qurbanları daha az olacaq”.
